( آيه 9 ) آمده و از مسائلى است كه ممكن است براى افراد ناآگاه سؤالهاى بدون جوابى ترسيم كند لازم است نخست نظرى به آراء مفسران بزرگ اسلامى بيفكنيم ، سپس آنچه را كه ترجيح مىدهيم بيان كنيم . 1 - بعضى مانند نويسنده « تفسير فى ظلال » به راحتى از اين آيات و مانند آن گذشته و به عنوان اينكه اينها حقايقى است كه درك آن براى ما ممكن نيست و بايد به آنچه در عمل واقعى ما در اين زندگى مؤثر است بپردازيم به تفسير اجمالى قناعت كرده ، و از توضيح و تبيين اين مساله صرف نظر نموده است . او چنين مىنويسد : شيطان چيست ؟ و چگونه مىخواهد استراق سمع كند ؟ و چه چيز را استراق مىكند ؟ همه اينها از غيبهاى الهى است كه از خلال نصوص نمىتوان به آن دست يافت ، و پرداختن به آن نتيجه اى ندارد ، زيرا بر عقيده ما چيزى نمىافزايد ، و جز اشتغال فكر انسان به امرى كه به او ارتباط خاصى ندارد و او را از انجام عمل حقيقيش در اين زندگى باز مىدارد ثمره اى نخواهد داشت ، به علاوه درك تازه اى نسبت به حقيقت جديدى به ما نمىدهد « ! » . ولى نبايد ترديد داشت كه قرآن يك كتاب بزرگ انسانسازى و تربيت و حيات است ، اگر چيزى ارتباط به حيات انسانها نداشته باشد مطلقا در آن مطرح نخواهد شد ، همه آن درس است ، درس زندگى ، به علاوه هيچكس نمىتواند اين سخن را بپذيرد كه در قرآن حقايق ناگشودنى باشد ، مگر قرآن نور و كتاب مبين نيست ؟ و مگر براى فهم و تدبر و هدايت مردم نازل نشده ؟ چگونه فهم اين آيات به ما ارتباط ندارد ؟ به هر حال ما اين طرز موضعگيرى را در برابر اين گونه آيات و مانند آن نمىپسنديم . 2 - جمع قابل توجهى از مفسران ، مخصوصا مفسران پيشين ، اصرار دارند

--> ( 1 ) تفسير فى ظلال جلد 5 صفحه 396 .